Cyberprzestrzeń samobójców w kontekście prawnokarnym i administracyjnoprawnym
DOI:
https://doi.org/10.61823/dpia.2025.2.48Słowa kluczowe:
cyberprzestępczość, cyberprzestrzeń, cyberterroryzm, cyberworking, samobójstwa prowokowane przez InternetAbstrakt
Celem rozdziału jest wskazanie jak cyberprzestrzeń może kształtować postawy aktywizujące i propagujące zachowania, mające na celu promowanie samobójstwa w określonych grupach docelowych. Przedmiotem badania jest w pierwszej kolejności określenie zagrożeń, związanych z propagowaniem pewnych wzorców zachowań w cyberprzestrzeni, szczególnie w aspekcie ochrony życia i zdrowia użytkowników sieci. Po drugie, przedstawienie regulacji prawnych, w tym prawnokarnych i administracyjnoprawnych, umożliwiających skuteczną ochronę prawną osób korzystających z nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych.
Pierwsza część pracy odnosi się do określenia rodzaju i metod działań, stosowanych w cyberprzestrzeni, których skutkiem jest prowokowanie samobójstw w świecie rzeczywistym. Wskazana zostanie również materia ochrony cyberprzestrzeni w odniesieniu do jej użytkowników oraz aspekty prawnokarne. Druga, przedstawia możliwe formy pomocy i czynności podejmowane prewencyjne, w celu zmniejszenia skali zjawiska e-samobójstw. Przywołana zostanie praktyka pracy administracyjnej (socjalnej) cyberworkerów. Analiza tematu, pozwoli odpowiedzieć na pytania: „czy treści zawarte w Internecie mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo jednostki w świecie rzeczywistym?”, „czy aktualnie obowiązujące regulacje prawne są w stanie skutecznie ochronić jednostkę przed zagrożeniami cyberprzestrzeni”, „ czy przeniesienie działań pracowników administracji publicznej do sieci może mieć swoje pozytywne skutki?”. Jeżeli administratorzy stron i użytkownicy platform internetowych będą w stanie szybko i właściwe reagować na incydenty sieciowe, wówczas możliwe będzie zastosowanie optymalnych rozwiązań prawnokarnych i administracyjnoprawnych.
Przyjęte metody badawcze obejmują komparatystyczną analizę podstawowych aktów prawnych, m.in.: aktów prawa unijnego oraz literatury przedmiotu. Z uwagi na niemałe zainteresowanie co do wykorzystywania narzędzi teleinformatycznych jako środków przekazu informacji propagujących akty samobójcze wśród użytkowników Internetu, wskazany temat wydaje się nad wyraz oryginalny i aktualny. Ponadto, może być przydatny dla administratorów i użytkowników stron internetowych w kwestii kwalifikacji zagrożenia i zgłoszenia incydentu odpowiednim instytucjom.
Bibliografia
Adamczyk B., Recenzja książki Granice streetworkingu, t. 2 (seria: „Homo Homini”), red. J. Jęczenia, B. Lelonek-Kulety, „Rocznik Wydziału Pedagogicznego Akademii "Ignatianum" w Krakowie” 2016, nr 19 (1).
Albański L., Wybrane zagadnienia z patologii społecznej, Jelenia Góra 2010.
Andrzejewska A., Samobójstwa z inspiracji sieci, [w:] Zagrożenia cyberprzestrzeni kompleksowy program dla pracowników służb społecznych, red. J. Lizut, Warszawa 2014.
Andrzejewska-Cioch A., Zaborowska A., Streetworking w sieci odpowiedzią na samobójstwa wśród nieletnich, [w:] Granice streetworkingu, t.2., red. J. Jęczeń, B. Lelonek-Kuleta, Lublin - Sandomierz 2013.
Banasiński C., Podstawowe pojęcia i podstawy prawne bezpieczeństwa w cyberprzestrzeni, [w:] Cyberbezpieczeństwo. Zarys wykładu, red. C. Banasiński, Warszawa 2018.
Burdziak K., Kierowanie wykonaniem samobójstwa i polecenie jego wykonania w polskim prawie karnym, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny”2014, Rok LXXVI, nr 4.
Castells M., The New Public Sphere: Global Civil Society, Communication Networks, and Global Governances, „The ANNALS of the American Academy of Political and Social Science” 2008, vol. 616, issue 1.
Cavelty M. D., Wenger A., Cyber security meets security politics: Complex technology, fragmented politics, and networked science, „Contemporary Security Policy” 2019, nr 41(1).
Deptała D., Terroryzm samobójczy. Wybrane problemy, „Prace naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie” 2016, t. VIII.
Dijk van J.A.G.M., The Network Society. Social Aspects of New Media, Second edition. London-Thousand Oaks- New Delhi 2006.
Donegan R., Bullying and Cyberbullying: History, Statistics, Law, Prevention and Analysis, „The Elon Journal of Undergraduate Research in Communications” 2012, vol. 3, no. 1.
Duranowski W., Podstawowe zagrożenia zdrowotne związane z używaniem komputera i internetu, [w:] Zagrożenia cyberprzestrzeni kompleksowy program dla pracowników służb społecznych, red. J. Lizut, Warszawa 2014.
Gołka M., Czym jest społeczeństwo informacyjne?, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2005, nr 4 (26).
Hinduja S., Patchin J.W., Bullying, Cyberbullying, and Suicide, „Archives of Suicide Research” 2010, nr 14(3).
Hoffmann T., Wybrane aspekty cyberbezpieczeństwa w Polsce, Poznań 2018.
Jackson J., SOS: A Handbook for Survivors of Suicide, Washington 2003.
Kesan J. P., Hayes C.M., Mitigative counterstriking: self-defense and deterrence in cyberspace, „Harvard Journal of Law & Technology” 2012, nr 2 (25).
Knapik A., Kozłowska M., Kocyan B., Rosnący problem uzależnień behawioralnych – uwięzieni w sieci, [w:] Online i offline. Obraz współczesnego społeczeństwa, red. M. Janiszewska, P. Szymczyk, Lublin 2018.
Kurkowski P., Wpływ łączności internetowej na komunikację społeczną, „Młoda Humanistyka” 2018, nr 2 (12).
Litwiller B. J., Brausch A. M., Cyber Bullying and Physical Bullying in Adolescent Suicide: The Role of Violent Behavior and Substance Use, „Journal of Youth and Adolescence” 2013, nr 42 (5).
Luxton D. D., June J. D., Fairall J. M., Social Media and Suicide: A Public Health Perspective, „American Journal of Public Health, Supplement 2” 2012, vol 102, no. S2.
Łojko M., Pomoc społeczna wczoraj i dziś. Nowe wyzwania – stare problemy, „Studia Ekonomiczne/Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach” 2014, nr 179,
Myers C. A., Cowie H., Cyberbullying across the Lifespan of Education: Issues and Interventions from School to University, „International Journal of Environmental Research and Public Health” 2019, nr 16(7).
Nojeim G. T., Cybersecurity and Freedom on the Internet, „Journal of National Security Law & Policy”2010, vol. 4, no 1.
Rodziński P., Rutkowski K., Ostachowska A., Progresja myśli samobójczych do zachowań samobójczych w świetle wybranych modeli suicydologicznych, „Psychiatria Polska” 2017, nr 51(3).
Sharp W. G., Sr., The Past, Present, and Future of Cybersecurity. „Journal of National Security Law & Policy” 2010, vol. 4, no 1.
Suchorzewska A., Ochrona prawna systemów informatycznych wobec zagrożenia cyberterroryzmem, Warszawa 2010.
Tabansky L., Cybercrime: A National Security Issue?, [w:] Cyberspace and National Security Selected Articles, red. G. Siboni, Tel Aviv 2013.
Takahashi Y., Depression and Suicide, „Japan Medical Association Journal (JMAJ)” 2001, vol. 44, no. 8.
Van Hee C., Jacobs G., Emmery C., Desmet B., Lefever E., Verhoeven B., Pauw G. D., Daelemans W., Hoste V., Automatic detection of cyberbullying in social media text, „Public Library of Science - PLoS ONE” 2018, nr 13(10).
Wasilewski J., Przestępczość w cyberprzestrzeni – zagadnienia definicyjne, „Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego” 2016, nr 15 (8).
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Dominika Skoczylas
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
