Rola biegłego przy stosowaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych służb specjalnych RP w systemie informatycznym
DOI:
https://doi.org/10.61823/dpia.2025.2.372Słowa kluczowe:
służby specjalne, kontrola operacyjna, biegły, dostęp do informacji niejawnych, techniki kontroli operacyjnejAbstrakt
Artykuł podnosi kontrowersyjną kwestię prawnej możliwości dopuszczenia biegłego do udziału w procesie opiniowania wniosków o zastosowanie kontroli operacyjnej na etapie wyrażania zgody na wystąpienie do sądu z wnioskiem przez uprawnione podmioty bądź już na etapie samego procedowania wniosku przez sąd. Autorzy stawiają hipotezę, że w sprawach skomplikowanych prokurator sprawujący nadzór nad czynnościami operacyjno-rozpoznawczymi czy sąd mogą zasięgnąć opinii biegłego posiadającego wiadomości specjalne, ale tylko wówczas, gdy biegły ten posiada certyfikat upoważniający go do dostępu do informacji niejawnych. Artykuł podnosi również kwestię warunków prawnej dopuszczalności stosowania najnowocześniejszych technik inwigilacyjnych oraz stosowania technik specjalnych do przeszukiwania wielkich baz danych.
Bibliografia
Biernaczyk A., Zarys problematyki czynności operacyjnych realizowanych w trybie art. 19, 19a, 19b ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, [w:] Praktyczne elementy zwalczania przestępczości zorganizowanej i terroryzmu. Nowoczesne technologie i praca operacyjna, red. L. Paprzycki, Z. Rau, Warszawa 2009.
Bożek M., Sejmowa kontrola działalności służb specjalnych i jej ograniczenia wynikające z ustaw kom petencyjnych. Zarys problemu na tle uwarunkowań normatywnych, „Studia Iuridica Lublinensia” 2013, nr 20.
Bożek M., Status prawnoustrojowy Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Zarys problemu na tle rozwiązań konstytucyjnych i ustawowych, „Przegląd Sejmowy” 2014.
Choromańska A., E-podsłuch zagadnienia wybrane, [w:] Czynności dochodzeniowo-śledcze i działania operacyjne policji a rola sądu w postępowaniu przygotowawczym: materiały pokonferencyjne, red. S. Lelental, J. Kudrelek, I. Nowicka, Szczytno 2008.
Chrabkowski M., Zgodność z prawem instalacji urządzeń podsłuchowych w mieszkaniu, „Palestra” 2013, nr 3-4.
Eichstaedt K., [w:] Kodeks postępowania karnego. Komentarz, red. D. Świecki, wyd. 1, Warszawa 2013.
Falandys K., Łabuz P., Fedewicz H., Nieunikniona reforma służb specjalnych Rzeczpospolitej Polskiej – propozycje de lege ferenda, „Współczesne Problemy Zarządzania” 2020, nr 1.
Gabriel-Węglowski M., Architektura bezpieczeństwa, „Rzeczpospolita” z 2.02.2022, https://www. rp.pl/sady-i-prokuratura/art35632141-michal-gabriel-weglowski-architektura-bezpieczenstwa [dostęp: 26.10.2024].
Grzegorczyk T., [w:] Kodeks postępowania karnego. Komentarz, wyd. 3, Kraków 2003.
Hapunik M., Czynności operacyjno-rozpoznawcze a nowe technologie, [w:] Prawo karne i kryminologia wobec kryzysów XXI wieku, red. D. Dajnowicz-Piesiecka, E. Jurgielewicz-Delegacz, W.E. Pły waczewski, Warszawa 2022.
Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Część II. Komentarz do art. art. 212-277d, red. W. Wróbel, A. Zoll, Warszawa 2017.
Kozłowska-Kalisz P., [w:] Kodeks karny. Komentarz, red. M. Mozgawa, wyd. 9, Warszawa 2019.
Kudła J., Dostęp służb do danych telekomunikacyjnych. Omówienie wyroku TS z dnia 2 marca 2021 r., C-746/18 (Prokuratur), LEX/el. 2021, nr 151379507.
Kudła J., System czynności operacyjno-rozpoznawczych, analityczno-informacyjnych oraz wywiadowczych i kontrwywiadowczych służb specjalnych, LEX/el. 2016, nr 470060883.
Kudła J., Systemowa analiza zakresu kontroli operacyjnej i art. 20c ustawy o Policji na tle praktyki organów ścigania, „Prokurator” 2009, nr 2.
Kudła J., Ukierunkowane zatrzymywanie danych o ruchu i lokalizacji przez uprawnione służby. Omówie nie wyroku TS z dnia 5 kwietnia 2022 r., C-140/20 (Commissioner of the Garda Síochána e.a), LEX/el. 2022, nr 151411241.
Kudła J., Używanie dostarczanych przez firmy telekomunikacyjne danych osobowych i danych o lokalizacji przez służby państw członkowskich UE. Glosa do wyroku TS z dnia 6 października 2020 r., C-623/17, LEX/el. 2020, nr 386259811.
Kudła J., Zakres kontroli operacyjnej, LEX/el. 2023, nr 469951183.
Kudła J., Zezwolenie oraz udzielenie informacji w trybie art. 20b i 20ba ustawy o Policji, LEX/el. 2017, nr 470099425.
Kudła J., Kosmaty P., Ankieta oceny ryzyka z czynności operacyjno-rozpoznawczych, [w:] Inspiracje i wspomnienia dedykowane pamięci Jerzego Koniecznego, red. J. Widacki, Kraków 2021.
Kudła J., Staszak A., Kontrola operacyjna w systemie informatycznym, „Studia Iuridica Lublinensia” 2021, nr 2.
Kudła J., Staszak A., Procesowa i operacyjna kontrola korespondencji przechowywanej w tzw. chmurze, „Prokuratura i Prawo” 2017, nr 7 i 8.
Lach A., [w:] Kodeks karny. Komentarz, red. V. Konarska-Wrzosek, wyd. 3, Warszawa 2020, art. 267, LEX nr 587715945/630822.
Radoniewicz F., Hacking w kodeksie karnym – wybrane zagadnienia techniczne i karne, [w:] Przestępczość teleinformatyczna 2020, red. J. Kosiński, G. Krasnodębski, Gdynia 2021.
Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 września 2017 r. w sprawie sposobu postępowa nia z protokołami przesłuchań i innymi dokumentami lub przedmiotami, na które rozciąga się obowiązek zachowania w tajemnicy informacji niejawnych albo zachowania tajemnicy związanej z wykonywaniem zawodu lub funkcji, Dz.U. z 2017 r. poz. 1733.
Skorupka J., KPK. Komentarz, Warszawa 2021.
Tomaszuk A., Piekarski D., Opitek P., Nadzór prokuratora nad realizacją kontroli operacyjnej, część I, „Prokuratura i Prawo” 2021, nr 12; część II, „Prokratura i Prawo” 2022, nr 1.
Wąsek-Wiaderek M., Konwencyjna zasada kontradyktoryjności i bezpośredniości i jej wpływ na model polskiego procesu karnego, [w:] System prawa karnego procesowego. Zagadnienia ogólne, red. P. Hof mański, Warszawa 2013.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30.07.2014 r., sygn. akt K 23/11, Dz.U. z 2014 r. poz. 1055.
Wyrok SA w Białymstoku z 16.01.2014 r., II AKa 260/13, LEX nr 1422328.
Zalewski S., Kontrola służb specjalnych w Polsce, Warszawa 2021.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Alfred Staszak, Jacek Kudła
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
