Działania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w formie władczej
DOI:
https://doi.org/10.61823/dpia.2025.3.349Słowa kluczowe:
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, formy władcze działania, ustawa o drogach publicznychAbstrakt
W artykule zostały przedstawione kompetencje Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: Generalny Dyrektor) do prawnych form działania o charakterze władczym w zakresie jego ustawowych zadań, posiadającego w strukturze organizacyjnej administracji publicznej status centralnego organu administracji rządowej. Podkreślenie w tym miejscu statusu analizowanego organu wydaje się celowe, ponieważ będzie determinowało dalszy tok wywodu. Generalny Dyrektor jako organ administracji rządowej na szczeblu centralnym opiera swoją działalność na regulacjach zawartych w ustawodawstwie zwykłym. Zatem, Generalny Dyrektor jako organ administracji publicznej nie jest wymieniony w Konstytucji RP (tzw. organ pozakonstytucyjny), w związku z czym nie ma kompetencji do stanowienia aktów prawa powszechnie obowiązującego. Posiada natomiast uprawnienia do stanowienia prawa o charakterze wewnętrznym. Podstawą jego działań są przepisy zawierające normy kompetencyjne. Realizacja istotnej część zadań i funkcji Generalnego Dyrektora przyjmuje formy władcze. Nie są one typowe, które można by przypisać tylko temu organowi. Znaczny zakres i duża różnorodność zadań nałożonych na ten organ wymusza wykorzystywanie różnorakich prawnych form działania. W niniejszym artykule uwaga została poświęcona władczym formom działania, w szczególności w postaci decyzji administracyjnej oraz umocowaniu w prawie do takiej formy działania.
Bibliografia
Bator A., Kompetencja w prawie administracyjnym, [w:] System prawa administracyjnego, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, t. 1, Warszawa 2010.
Błaś A., Boć J., Prawne formy działania administracji publicznej, [w:] Prawo administracyjne, red. J. Boć, Wrocław 2010.
Bojanowski E., Konstrukcja kompetencji organu administracji państwowej, „Zeszyty Naukowe Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego” 1981, nr 9.
Bojanowski E., Uchwałodawcza działalność Naczelnego Sądu Administracyjnego i jej znaczenie w systemie prawa, [w:] Orzecznictwo w systemie prawa. II Konferencja Naukowa Wydziału Prawa i Admini stracji Uniwersytetu Gdańskiego, red. T. Bąkowski, K. Grajewski, J. Warylewski, Gdańsk 2007.
Bojanowski E., Kaszubowski K., Urzędowe akty wykładni w sferze prawa powszechnego, a formy działania administracji publicznej (wybrane problemy), [w:] J. Boć, A. Chajbowicz, Nowe problemy badawcze w teorii prawa administracyjnego, Wrocław 2009.
Burtowy M., Drogi publiczne. Komentarz, Warszawa 2022.
Borkowski J., Zagadnienia kompetencji ogólnej i szczegółowej, „Studia Prawnicze” 1971, nr 31.
Dawidowicz W., Polskie prawo administracyjne, Warszawa 1978.
Góralczyk W., Zasada kompetencyjności w prawie administracyjnym, Warszawa 1986.
Grzonka L., Legislacja administracyjna. Zarys zagadnień podstawowych, Warszawa 2011.
Homplewicz J., Zarządzanie administracyjne. Studium z zakresu nauki prawa administracyjnego, Kraków 1970.
Jaśkowska M., Akty i czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA jako przedmiot kontroli, [w:] Polski model sądownictwa administracyjnego, red. J. Stelmasiak, J. Niczyporuk, S. Fundowicz, Lublin 2003.
Jaworska-Dębska B., Prawne formy działania administracji publicznej, [w:] M. Stahl, Prawo admini stracyjne. Pojęcia, instytucje, zasady w teorii i orzecznictwie, Warszawa 2009.
Jendrośka J., Z problematyki prawnej działań administracji publicznej, „Acta Universitatis Wratisla viensis” 1997, t. 37.
Kurek J., Mezglewski A., Nowikowska M., Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Warszawa 2022.
Maciejko W., Zaborniak P., Ustawa o drogach publicznych, Wrocław 2010.
Matczak M., Kompetencja organu administracji publicznej, Kraków 2004.
Matczak M., Kompetencja w prawie administracyjnym, [w:] R. Hauser, Z. Niewiadomski,
Mazurkiewicz D., Pojęcie kompetencji w prawie administracyjnym, „Państwo i Prawo” 2005, nr 9.
Niewiadomski Z., Prawne formy działania administracji i ich sądowa kontrola, [w:] Prawo administra cyjne, red. Z. Niewiadomski, Warszawa 2011.
Pakuła A., [w:] Nowe problemy badawcze w teorii prawa administracyjnego, Wrocław 2009.
Prawo administracyjne, red. M. Wierzbowski, Warszawa 2009.
Ura E., Ura E., Prawo administracyjne, Warszawa 2004.
Wierzbowski M., Wiktorowska A., Prawne formy działania administracji, [w:] Prawo administracyjne, red. M. Wierzbowski, Warszawa 2009.
Wróbel A., System prawa administracyjnego, t. 1, Warszawa 2010.
Wyporska-Frankiewicz J., Publicznoprawne formy działania administracji o charakterze dwustronnym, Warszawa 2010.
Zimmermann M., Funkcjonowanie administracji w świetle orzecznictwa, Warszawa 1967.
Z zagadnień teorii i filozofii prawa. Konstytucja, red. A. Bator, Wrocław 1999.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071.
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, Dz.U. z 2023 r. poz. 645, 760. 1193.
Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogo wym, Dz.U. z 2022 r. poz. 2483.
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908.
Ustawa z dnia 12 stycznia 2007 r. o drogowych spółkach specjalnego przeznaczenia, Dz.U. z 2007 r. Nr 23, poz. 136 z późn. zm.
Ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1321.
Postanowienie NSA z 18.10.2007 r., II GSK 199/ 07, niepubl.
Uchwała SN z 29.12.1986 r., sygn. III AZO 13/86.
Uchwała SN z 14.11.2007 r., niepubl.
Wyrok NSA z 6.02.1981 r., sygn. SA 819/80.
Wyrok NSA z 16.07.1982 r., sygn. SAWR 220/82.
Wyrok NSA z 28.08.1991 r., SA/Wr 553/91, Wspólnota 1992, Nr 18, s. 17.
Wyrok NSA z 16.11.1994 r., SA/Łd 2283/94, Wokanda 1995, Nr 4, s. 36.
Wyrok NSA z 9.06.1995 r., IV SA 346/93, ONSA 1996, Nr 3, poz. 125.
Wyrok NSA z 29.06.1995 r. III SA 1179/95, Wokanda 1996, Nr 2, s. 29.
Wyrok NSA z 27.11. 1996 r., I SA/Lu 139/96, niepubl.
Wyrok NSA z 17.10. 1997 r., I SA/Lu 1055/96 niepubl.
Wyrok NSA z 3.11.1999 r., II SA/Łd 1115/99,OSS 2000, Nr 2, s. 51.
Wyrok NSA z 20.09.1984 r., SA/Ka 324/84, OSP 1986/7/135.
Wyrok SN z 23.04.1976 r., IV PR 98/76, OSNC 1977, Nr 1, poz. 13.
Wyrok SN z 2.12.1986 r. I PR 77/86, PiZS 1987, Nr 4, s. 60.
Wyrok SN z 13.12.1990 r., III ARN 34/90, OSN 1992/5/82.
Wyrok TK z 27.06.2008 r., K 52/07, OKT-A 2008, Nr 5, poz. 88.
Wyrok z 16.05.1991 r., SA/Wr 371/91, OSPiKA 1991/11-12/268.
Wyrok z 10.02.1995 r., SA/Łd 1058/94, nieopubl.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Marcin Szydłowski, Eugeniusz Szydłowski
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
