Władza rodzicielska a zarząd majątkiem dziecka w kontekście udziałów spółkowych
DOI:
https://doi.org/10.61823/dpia.2025.4.499Słowa kluczowe:
władza rodzicielska, zarząd majątkiem dziecka, udziały spółkowe, zwykły zarząd, sąd opiekuńczyAbstrakt
Artykuł analizuje granice wykonywania władzy rodzicielskiej w zakresie zarządu majątkiem małoletniego dziecka, ze szczególnym uwzględnieniem udziałów w spółkach prawa handlowego. Władza rodzicielska obejmuje pieczę nad majątkiem dziecka, realizowaną z należytą starannością zgodnie z art. 95 i 101-105 k.r.o. Zarząd ten podlega ograniczeniom, w tym konieczności uzyskania zezwolenia sądu opiekuńczego na czynności przekraczające zwykły zarząd. Małoletni może nabywać udziały poprzez dziedziczenie, darowiznę, sprzedaż lub zawarcie umowy spółki, lecz ich wykonywanie przez rodziców wymaga zgodności z dobrem dziecka. Czynności takie jak zbycie udziałów czy głosowanie nad uchwałami o podziale zysku wykraczają poza zwykły zarząd i podlegają kontroli sądowej. Artykuł podkreśla fiducjarny charakter władzy rodzicielskiej, gdzie rodzice działają jako przedstawiciele ustawowi, zobowiązani do ochrony interesów majątkowych dziecka. Wskazuje na konieczność harmonizacji przepisów k.r.o. z k.s.h., uwzględniając ryzyka organizacyjne w spółkach. Proponuje nowelizację k.r.o. w celu wprowadzenia katalogu czynności przekraczających zwykły zarząd oraz mechanizmów konsultacji eksperckich. Podkreśla ewolucję autonomii rodzinnej wobec interwencjonizmu sądowego, z uwzględnieniem aspektów etycznych i ekonomicznych.
Bibliografia
Biernacki P., Dobro dziecka w praktyce notarialnej, „Rejent” 2019, nr 9.
Ciepła H., Zarząd majątkiem dziecka, „Rodzina i Prawo” 2012, nr 20-21.
Czemiel P., Siemion K., Zasady dziedziczenia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością przez małoletniego spadkobiercę, „Białostockie Studia Prawnicze” 2017, nr 3.
Gajda J., Zarząd majątkiem dziecka, [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. K. Pietrzykowski, Warszawa 2018.
Gromek K., Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, Warszawa 2018.
Ignatowicz J., Zarząd majątkiem dziecka, [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. K. Pietrzykowski, Warszawa 2012.
Jędrejek G., Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, Warszawa 2017.
Kidyba A., Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Warszawa 2014.
Kociucki L., Opieka nad małoletnim, Warszawa 1993.
Księżak P., Przedmioty swobodnego użytku, [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, t. 1: Część ogólna. Przepisy wprowadzające Kodeks cywilny. Prawo o notariacie, red. K. Osajda, Warszawa 2017.
Nieczepa O., Małoletni jako uczestnik obrotu gospodarczego i podatnik PIT, „Journal of Modern Science” 2017, nr 1.
Pabis R., Prawa i obowiązki wspólników, [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Warszawa 2024.
Pazdan M., Istota (natura prawna) przedstawicielstwa, [w:] Prawo cywilne – część ogólna. System prawa prywatnego, t. 2, red. A. Olejniczak, Z. Radwański, Warszawa 2019.
Piasecki K., Kodeks cywilny. Komentarz. Księga pierwsza. Część ogólna, Kraków 2003.
Rygoł M., Skutki śmierci wspólnika w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością według kodeksu spółek handlowych, „Przegląd Sądowy” 2001, nr 3.
Słyk J., Wykonywanie władzy rodzicielskiej, [w:] Meritum. Prawo rodzinne, Warszawa 2015.
Słyk J., Wilczek-Karczewska M., Władza rodzicielska. Interdyscyplinarna analiza instytucji, Warszawa 2023.
Sokołowski T., Władza rodzicielska, [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. H. Dolecki, T. Sokołowski, Warszawa 2013.
Sokołowski T., Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych, [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, t. 1: Część ogólna, red. A. Kidyba, Warszawa 2012.
Stojanowska W., Rozwód a dobro dziecka, Warszawa 1979.
Strzebinczyk J., Piecza nad majątkiem dziecka, [w:] System prawa prywatnego, t. 12: Prawo rodzinne i opiekuńcze, red. T. Smyczyński, Warszawa 2011.
Strzebinczyk J., Władza rodzicielska, [w:] System prawa prywatnego, t. 12: Prawo rodzinne i opiekuńcze, red. T. Smyczyński, Warszawa 2011.
Suliński G., Zarząd udziałami dziecka w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, „Białostockie Studia Prawnicze” 2022, nr 3.
Zdanikowski P., Ograniczenie lub wyłączenie wstąpienia spadkobiercy wspólnika a zapis windykacyjny udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, „Przegląd Prawa Handlowego” 2016, nr 3.
Zegadło R., Zarząd majątkiem dziecka, „Monitor Prawniczy” 2005, nr 18.
Zielińska E., Zgromadzenie wspólników, [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. P. Pinior, J. Strzębka, Warszawa 2024.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Dariusz Skłodowski
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
