Ochrona danych osobowych w cyfryzowanej administracji publicznej: wyzwania i rozwiązania w kontekście AI
DOI:
https://doi.org/10.61823/dpia.2026.2.554Słowa kluczowe:
ochrona danych osobowych, sztuczna inteligencja, administracja publiczna, RODO/GDPR, unijny akt w sprawie sztucznej inteligencjiAbstrakt
Szybka cyfryzacja administracji publicznej, przyspieszona przez technologie sztucznej inteligencji (AI), obiecuje zwiększenie efektywności oraz poprawę jakości usług świadczonych obywatelom, lecz jednocześnie rodzi poważne ryzyka dla ochrony danych osobowych. Artykuł analizuje te wyzwania w kontekście trwających reform zarządzania publicznego w Rumunii, proponując praktyczne rozwiązania zgodne z ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych osobowych (RODO/GDPR) oraz unijnym aktem w sprawie sztucznej inteligencji.
W oparciu o jakościową metodologię badawczą, łączącą analizę regulacji obowiązujących w Unii Europejskiej ze studiami przypadków dotyczącymi Rumunii, opracowanie podejmuje kluczowe napięcia między automatyzacją opartą na AI – taką jak analityka predykcyjna, zautomatyzowane systemy decyzyjne oraz identyfikacja biometryczna – a podstawowymi prawami do prywatności. W sytuacji, gdy Rumunia rozwija swoje ramy cyfrowego zarządzania zgodnie z wymogami UE, nierozwiązane problemy, w tym stronniczość algorytmiczna, obawy dotyczące nadzoru oraz luki w egzekwowaniu przepisów, zagrażają zarówno zaufaniu publicznemu, jak i zgodności regulacyjnej.
Analiza wskazuje decydentom politycznym i praktykom możliwe kierunki działania pozwalające pogodzić innowacje technologiczne z solidną ochroną danych osobowych poprzez stosowanie zasad privacy by design, wzmocnienie mechanizmów nadzoru oraz przejrzyste zarządzanie algorytmiczne.
Bibliografia
AI in Romania: The potential for the public sector | McKinsey, https://www.mckinsey.com/industries/public-sector/our-insights/the-transformative-potential-of-ai-in-romanias-public-sector [accessed on: 05.02.2026].
Al-Kasasbeh Hisham Hamed, Albalawee Nasir, Al-Khawaja Haneen A., Qtaishat Ali Khaled, Legal Challenges of Using AI and Big Data in Public Administration: Administrative Liability, Data Protection, and Public Services Efficiency in International Journal of Sustainable Development and Planning, vol. 20, no. 6, June, 2025, pp. 2639-2650.
Belbe Anisoara, Implementation and Application of GDPR In Romanian Educational Institutions, in The Annals of the University of Oradea. Economic Sciences TOM XXXI, 1st Issue, July 2022, pp. 160-171.
Cavoukian Ann, Privacy by Design: The 7 Foundational Principles, Information and Privacy Commissioner of Ontario, Canada2011.
Data Privacy Management in Romania – Compliance & Law, https://responsum.eu/privacy-management-in-romania/ [accessed on: 05.02.2026].
European Commission, The Artificial Intelligence Act. Regulation (EU) 2024/1689 of the European Parliament and of the Council of 13 June 2024.
European Data Protection Board, Guidelines on automated individual decision-making and profiling for the purposes of Regulation 2016/679 (wp251rev.01), 2018.
Francu Cristian Constantin, Sava Ștefan, Global Perspectives on Digital and AI Legislation: A Comparative Study of Data Protection, AI Governance, and Healthcare Innovations with a Focus on Romania, DOI: 10.2478/picbe-2025-0191, Proceedings of the 19th International Conference on Business Excellence 2025, Sciendo, pp. 2469-2481.
Gellert, R. M. (2015). Understanding data protection as risk regulation. Journal of Internet Law, 18(11), 3-15.
National Supervisory Authority for Personal Data Processing, Annual Activity Report 2022, Bucharest, 2023.
Romania and the EU AI Act: Ready or Just Warming Up? https://eurocloud.org/news/article/romania-and-the-eu-ai-act-ready-or-just-warming-up/ [accessed on: 26.01.2026].
Romania Data Protection Laws of the World https://www.dlapiperdataprotection.com/index.html?t=law&c=RO [accessed on: 05.02.2026].
Romania Digital Transformation: Launch of Major Procurement for Government Private Cloud Migration
https://www.trade.gov/market-intelligence/romania-digital-transformation-launch-major-procurement-government-private [accessed on: 05.02.2026].
Romania – Digital Economy, Romania Country Commercial Guide at https://www.trade.gov/country-commercial-guides/romania-digital-economy [accessed on: 05.02.2026].
Selbst Andrew D. et al., Fairness and abstraction in sociotechnical systems, în Proceedings of the Conference on Fairness, Accountability, and Transparency, 2019, pp. 59-68.
Study: Romanians do not trust AI without human intervention, https://www.romaniajournal.ro/business/study-romanians-do-not-trust-ai-without-human-intervention-seven-out-of-ten-prioritise-data-protection/ [accessed on: 08.02.2026].
Thelle Martin H. et al., The opportunity of AI in public administration in Romania, Capturing the benefits of AI in public administration, An implement Consulting Group by Google, October 2024.
Wachter Sandra, Brent Mittelstadt, Luciano Floridi, Why a right to explanation of automated decision-making does not exist in the general data protection regulation, International Data Privacy Law, vol. 7, no 2, 2017, pp. 76-99.
Yeung Karen, Algorithmic Regulation: A Critical Interrogation (May 23, 2017). TLI Think! Paper 62/2017, Regulation & Governance, Forthcoming, King’s College London Law School Research Paper No. 2017-27, Available at: SSRN: https://ssrn.com/abstract=2972505 [accessed on: 25.01.2026].
Zarsky Tal, The trouble with algorithmic decisions: An analytic road map to examine efficiency and fairness in automated and opaque decision making, Science, Technology, & Human Values, vol. 41, no 1, 2016, pp. 118-132.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Miruna Tudorascu, Raluca Ivan
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
