Prawnorzeczowe instrumenty ochrony i wzmocnienia inwestycji w odnawialne źródła energii w świetle technologii blockchain i inteligentnych kontraktów
DOI:
https://doi.org/10.61823/dpia.2026.2.504Słowa kluczowe:
blockchain, inteligentne kontrakty, odnawialne źródła energii (OZE), prawo rzeczowe, inwestycje, księgi wieczysteAbstrakt
Celem niniejszego tekstu jest analiza potencjału technologii blockchain i inteligentnych kontraktów jako instrumentów wzmacniających bezpieczeństwo i przejrzystość inwestycji w odnawialne źródła energii (OZE) w perspektywie prawa rzeczowego. Klasyczne instytucje, takie jak własność, użytkowanie wieczyste, służebność przesyłu czy hipoteka, stanowią fundament zabezpieczenia inwestycji, jednak współczesny obrót wymaga uzupełnienia ich o narzędzia cyfrowe. Przedstawione zostały możliwości implementacji technologii rozproszonego rejestru (DLT) w systemie ksiąg wieczystych, a także potencjał inteligentnych kontraktów w automatyzacji zobowiązań inwestycyjnych oraz zidentyfikowano bariery prawne wdrożenia tych rozwiązań w polskim porządku prawnym. Niniejszy rozdział kończy się postulatami de lege ferenda dotyczącymi integracji blockchain z rejestrami publicznymi, dopuszczenia formy elektronicznej dla wybranych czynności prawnorzeczowych oraz zdefiniowania inteligentnych kontraktów w kodeksie cywilnym.
Bibliografia
Balcerzak M., Odpowiedzialność państwa-strony Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Studium prawnomiędzynarodowe, Toruń 2013.
Borkowski P., Trześniewski-Kwiecień J., Wpisy do ksiąg wieczystych, Wolters Kluwer 2008.
Brzozowski A., Wpływ zmiany okoliczności na zobowiązania. Klauzula rebus sic stantibus, C.H. Beck 2014.
Czech T., Ustawa o księgach wieczystych i hipotece. Komentarz, Warszawa 2014.
Czarnecki J., Czym są inteligentne kontrakty i DAO, Warszawa 2016.
Deneka M., Księgi wieczyste, LexisNexis 2012.
Drozd E., Numerus clausus praw rzeczowych, w: Problemy kodyfikacji prawa cywilnego. Księga pamiątkowa ku czci prof. Z. Radwańskiego, red. S. Sołtysiński, Poznań 1990.
Drozd E., Truszkiewicz Z., Gospodarka gruntami i wywłaszczanie nieruchomości. komentarz. Poznań: Wydaw. Stow. Notariuszy Rzeczypospolitej Polskiej, 1994.
Dyoniak A., Pojęcie majątku w prawie cywilnym, „Państwo i Prawo” 1985, nr 11–12.
Flaga-Gieruszyńska K., Gołaczyński J., Prawo nowych technologii, Warszawa 2021.
Gniewek E., Machnikowski P., Kodeks cywilny. Komentarz, C.H. Beck 2025.
Gniewek E. (red.) System Prawa Prywatnego, t. 4, 2021.
Gutowski K. (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, C.H. Beck 2021.
Ignatowicz J., Stefaniuk K., Prawo rzeczowe, Warszawa 2022, s. 56–60.
Pisuliński J. (red.), Ustawa o księgach wieczystych i hipotece. Komentarz, Warszawa 2014.
Kolvvart M., Margus P., Addi R., Smart Contracts, s. 134 i n.
Kuropatwiński J., Ustawa o księgach wieczystych i hipotece. Komentarz, t. 1, Warszawa 2013.
Maxwell D., Speed C., Pschetz L., Story Blocks: Reimagining Narrative, 2017.
Nakamoto S., Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System, 2008, dostęp: https://bitcoin.org/bitcoin.pdf.
Piech K., Leksykon pojęć na temat technologii Blockchain i kryptowalut, Warszawa 2018.
Pietrzyk F., Modyfikacja zasad użytkowania wieczystego, Warszawa 2020.
Radwański Z., Teoria umów, PWN 1977.
Rajski J., Z problematyki funkcjonowania klauzuli rebus sic stantibus, Przegląd Prawa Handlowego 2010/3/4-9.
Robaczyński W., Sądowa zmiana umowy, wyd. ABC 1998.
Rudnicki S., Ustawa o księgach wieczystych i hipotece. Komentarz, Warszawa 2010.
Szostek D., Blockchain i prawo, C.H. Beck 2018.
Szumański A., Renegocjacja umów w międzynarodowym obrocie gospodarczym: studium prawnoporównawcze, wyd. UJ 1994.
Trzaskowski R., Korzystanie przez przedsiębiorstwa energetyczne z cudzych nieruchomości, cz. I, „Rejent” 2003, nr 11.
Woźniak C., Użytkowanie wieczyste, C.H. Beck 2006.
Zacharzewski K., Piech K., Przegląd polskiego prawa w kontekście zastosowań technologii rozproszonych rejestrów oraz walut cyfrowych, prawo Prywatne, Warszawa 2019.
Akty prawne i dokumenty
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, RODO), Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 1-88.
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Ewelina Badura
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
