Tytuły prawne do nieruchomości w celu lokalizacji instalacji fotowoltaicznych w Polsce i na Węgrzech
DOI:
https://doi.org/10.61823/dpia.2026.1.514Słowa kluczowe:
fotowoltaika, odnawialne źródła energii, nieruchomość, prawo cywilneAbstrakt
Inwestycje w odnawialne źródła energii odgrywają istotną rolę gospodarczą, co uzasadnia potrzebę pogłębionej analizy towarzyszących im zagadnień prawnych oraz szerszej dyskusji nad kształtem obowiązujących przepisów. Jednym z pierwszych elementów inwestowania w odnawialne źródła energii jest zabezpieczenie tytułu prawnego do nieruchomości (determinujące sukces i stabilność inwestycji). Celem artykułu jest omówienie modeli pozyskiwania tytułu prawnego do nieruchomości pod lokalizację instalacji fotowoltaicznych w Polsce i na Węgrzech. Zakreślony cel pozwolił na identyfikację problemów pojawiających się w związku z praktycznym stosowaniem poszczególnych tytułów prawnych, które zostały przedstawione w kontekście prawnoporównawczym. De lege lata, stwierdzono, że stosowanie instrumentów prawa rzeczowego jest prawnie złożone i uzależnione od konkretnej sytuacji. De lege ferenda, uznano, że konieczne jest wzmocnienie pewności prawnej inwestorów, co można osiągnąć jedynie przez promowanie długoterminowych instrumentów zabezpieczenia tytułu prawnego do nieruchomości.
Bibliografia
Balwicka-Szczyrb M., Commentary to art. 233, [in:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, ed. A. Sylwestrzak, LEX/el. 2025.
Bieranowski A., Służebności fotowoltaiczne w prawie polskim z odniesieniami komparatystycznymi, „Rejent” 2021, no. 12(368).
Czajka-Marchlewicz B., Rola służebności przesyłu w realizacji inwestycji, LEX/el. 2019.
Dąbrowski T., Łozińska-Piekarska A., Brak spełnienia warunków niezbędnych do przyłączenia nieruchomości do sieci energetycznej jako przyczyna odmowy zawarcia umowy przyłączeniowej w świetle orzecznictwa sądowego, „Nieruchomości” 2023, no 2.
Drewek M., Dopuszczalność ustanowienia służebności przesyłu w przypadku istnienia umowy o korzystanie z nieruchomości w zakresie inwestycji w elektrownie wiatrowe. Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z 5.02.2021 r., V CSKP 13/21, „Przegląd Sądowy” 2022, no. 10.
Faragó J., Erömü a háztetön: kié a napelem? [Rooftop power plant: who owns the solar panel?], Real estate blog, 2.12.2021, https://www.retivarszegipartners.hu/eromu-a-hazteton-kie-a-napelem/.
Gniewek E., [in:] System prawa prywatnego. Prawo rzeczowe, vol. 4, ed. E. Gniewek, Warsaw 2021, § 19, nb 6.
https://cms.law/en/int/expert-guides/cms-cee-expert-guide-to-solar-panel-installation/hungary.
Kiss C., Chapter (case study) Hungary, [in:] The Use of Conservation Easements in the European Union. Report to NABU (ELCN), eds. I. Račinska, S. Vahtrus, Berlin 2018.
Kiss G., A tulajdonjog általános szabályai [General Rules of Ownership], [in:] 2013. évi V. törvény a Polgári Törvénykönyvröl kommentárja [Commentary of Act V of 2013 on the Civil Code], eds. B. Bodzás, B. Tökey, Budapest 2021.
Kledyńska A., Ownership, [in:] Civil Law Institutions (general part an property law) according to Polish legal regulations, eds. A. Bieranowski, E. Lewandowska, Warsaw 2025.
Kościuk D.J., Stosowanie art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w sprawach ustalania warunków zabudowy dla farm fotowoltaicznych. Glosa aprobująca do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 15 lutego 2023 r. (II SA/Łd 48/23), „Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych” 2023, No. 2.
Krzyż P., Instalacje fotowoltaiczne w procesie inwestycyjnym, „Prawne Problemy Górnictwa i Ochrony Środowiska” 2023, No. 2.
Leszkoven L., Korlátolt dologi jogok, [Limited Rights in Rem], [in:] Civilisztika II. (Dologi jog – Felelösségtan) [Civil Law II. (Law of Rights in Rem – Liability)], eds. T. Barzó, T. Papp, Budapest 2019.
Niedziela J., Lokalizacja instalacji odnawialnych źródeł energii – aspekty prawne, „Studia Iuridica” 2020, no. 86.
Panek M.A., Obowiązek zwrotu nieruchomości po zakończeniu dzierżawy gruntu pod farmę fotowoltaiczną, „Przegląd Ustwodawstwa Gospodarczego” 2024, no. 12.
Panek M.A., Zabezpieczenie wykonania obowiązku usunięcia urządzeń w umowach o dzierżawę gruntu pod farmę fotowoltaiczną, „Przegląd Sądowy” 2025, no. 4.
Przybojewska I., Commentary to art. 4a, [in:] Odnawialne źródła energii. Rynek mocy. Inwestycje w zakresie elektrowni wiatrowych. Promowanie energii z wysokosprawnej kogeneracji oraz w morskich farmach wiatrowych, t. 2: Komentarz, ed. M. Czarnecka, T. Ogłódek, wyd. 2, Legalis 2023.
Pusztahelyi R., Dávidházy D., Some thoughts on the economic significance of building rights and some open issues of regulation [Some Reflections ont he Economic Importance of the Right of Superficies and Some Unresolved Issues of Regulation], „Miskolci Jogtudó” 2024, no. 3, TDK special issue.
Siwkowska A., Przedsięwzięcia OZE. Aspekty prawne, Warsaw 2025.
Siwkowska A., Zabezpieczenie gruntu pod przedsięwzięcie OZE, [in:] Przedsięwzięcia OZE. Aspekty prawne, Legalis 2025.
Szücs A., Biztosítékok alapítása a kezdetektöl az üzemeltetés végéig – Napelemparkok létesítésével kapcsolatos ingatlanjogi kérdések – 4. rész [Establishment of safeguards from the beginning to the end of operation – Real estate issues related to the establishment of solar parks – Part 4], Advocatus – DLA Piper Hungary’s legal and business blog, 7.03.2025.
The Fundamentals of Hungarian Private Law, ed. J. Benke, Pécs 2020.
Wyszomirski Ł.M., Zobowiązania – umowa dzierżawy – pożytki naturalne i cywilne – przetwarzanie energii wiatrowej na energię elektryczną za pomocą turbin wiatrowych posadowionych na gruncie oddanym w dzierżawę. Glosa do wyroku SN z dnia 5 października 2012 r., IV CSK 244/12, „Orzecznictwo Sądów Polskich” 2013, no 10.
Zsiborács H., Vincze A., Háber I., Pintér G., Hegedüsné Baranyai N., Challenges of Establishing Solar Power Stations in Hungary, „Energies” 2023, No. 16, https://doi.org/10.3390/en16010530.
Act LXXXVI of 2007 on Electricity.
Act of 20 February 2015 on Renewable Energy Sources (Journal of Laws of 2024, item 1361).
Act of April 23, 1964, The Civil Code (consolidated text, Journal of Law of 2020, item 1740, as amended), hereinafter: k.c.
Directive (EU) 2018/2001 of the European Parliament and of the Council of 11 December 2018 on the promotion of the use of energy from renewable sources.
Directive (EU) 2019/944 of the European Parliament and of the Council of 5 June 2019 on common rules for the internal market for electricity and amending Directive 2012/27/EU (OJ L 158, 14.6.2019, p. 125).
Hungarian Civil Code [2013. évi V. törvény a Polgári Törvénykönyvröl].
Judgment of Supreme Court of October 5, 2012, IV CSK 244/12, Legalis no 546126.
Judgment of Supreme Court of February 7, 2013, II CSK 230/12, Legalis no 701208.
Judgment of the Supreme Court of October 10, 2015, II OSK 372/14, LEX no 1987234.
Judgment of Supreme Administrative Court of October 12, 2022, II OSK 1482/21, ONSAiWSA 2023, no 3, poz. 43.
Judgment of Voivodeship Administrative Court in Gliwice of May 10, 2023, II SA/Gl 517/23, LEX no 3554790.
Resolution of the Supreme Court of February 5, 2021, V CSKP 13/21, Legalis no 2533885.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Ewa Lewandowska, Attila Pánovics
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
