AI w czeskiej administracji publicznej, zagadnienia wybrane

Abstrakt

Wdrażanie sztucznej inteligencji (Artificial Intelligence, AI) jest niewątpliwie rosnącym trendem w sferze publicznej. Sektor publiczny dysponuje bowiem olbrzymią ilością danych. Już chociażby z tego powodu potencjał wykorzystania AI jest tu znacznie wyższy niż w sferze prywatnej. Zasadnie można stwierdzić, że sztuczna inteligencja „karmi się” danymi, a jej zadaniem jest ich przetwarzanie, w tempie niedostępnym dla człowieka. Oczywistym więc jest, że jej rozwój w tym obszarze jest nieuchronny. Kwestie związane chociażby z oszczędnością oraz wydajnością czy skutecznością powodują, że innowacje technologiczne napędzane przez systemy sztucznej inteligencji pojawiają się coraz częściej w administracji publicznej. Nawiasem mówiąc takiej właśnie administracji – czyli administracji nowoczesnej – oczekuje współczesne społeczeństwo. Nie ulega wątpliwości, że algorytmy sztucznej inteligencji mogą być z powodzeniem wykorzystywane do automatyzacji rutynowych procesów administracyjnych. Artykuł ma na celu przybliżenie czytelnikowi stanu zaawansowania czeskiej administracji publicznej w korzystaniu z przełomowych technologii.

Wprowadzenie generatywnej sztucznej inteligencji do czeskiej administracji publicznej ma pomóc usprawnić proces decyzyjny, zoptymalizować procesy wewnętrzne, poprawić dostępność i uprościć procedury biurokratyczne. W tym zakresie Czechy stawiają na rozwój usług e-government, takich jak system eDoklady  czyli cyfrowe dokumenty w telefonie komórkowym. Zwłaszcza cztery sektory publiczne wydają się być szczególnie idealnymi kandydatami do prowadzenia eksperymentów z wykorzystaniem sztucznej inteligencji: sądownictwo, służba zdrowia, edukacja oraz infrastruktura i usługi komunalne.

Rozwój w tym obszarze musi uwzględniać kwestie bezpieczeństwa, zwłaszcza bezpieczeństwa danych. Z tego względu w lipcu 2025 r. czeski rząd, po ostrzeżeniach Krajowej Agencji Bezpieczeństwa Cybernetycznego i Informatycznego (NUKIB), zakazał korzystania z usług chińskiej firmy DeepSeek AI w administracji publicznej, powołując się na zagrożenia dla bezpieczeństwa danych, jak również w obawie o potencjalny nadzór ze strony Pekinu. Czescy eksperci wskazali na ryzyko nieautoryzowanego dostępu do danych użytkowników, ponieważ firma DeepSeek - oferująca duży model językowy oparty na sztucznej inteligencji - zgodnie z chińskimi przepisamiprawnymi, jest zobowiązana do współpracy z tamtejszymi organami państwowymi.