Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS) a wyzwania związane z prawem prywatnym w zakresie finansowania projektów morskich
DOI:
https://doi.org/10.61823/dpia.2026.1.519Słowa kluczowe:
Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS), wyłączna strefa ekonomiczna (EEZ), finansowanie projektów offshore, funkcjonalne prawa suwerenne, zabezpieczenia wierzytelności i struktury zabezpieczeń, hipoteka morska i rejestracja statku, umowy bezpośrednie i prawa wejścia (step-in rights), międzynarodowa ochrona inwestycji, bankowalność i strukturyzacja przepływów pieniężnychAbstrakt
Artykuł analizuje relację pomiędzy Konwencją Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS) a prawem zabezpieczeń prywatnoprawnych w finansowaniu projektów offshore, ze szczególnym uwzględnieniem morskiej energetyki wiatrowej w wyłącznej strefie ekonomicznej (EEZ). Ponieważ EEZ przyznaje państwu nadbrzeżnemu jedynie funkcjonalne prawa suwerenne, a nie własność terytorialną, klasyczne lądowe konstrukcje hipoteczne nie mogą być stosowane wobec dna morskiego. Analiza porównawcza Niemiec, Norwegii, Zjednoczonego Królestwa, Niderlandów i Belgii wskazuje na funkcjonalną zbieżność rozwiązań: ochrona wierzycieli opiera się nie na prawach rzeczowych do przestrzeni morskiej, lecz na zabezpieczeniach korporacyjnych i umownych, takich jak zastaw na udziałach, cesja wierzytelności oraz prawa wejścia (step-in rights). Rejestracja morska w przypadku niektórych instalacji pływających ma charakter wyjątkowy. Wobec osłabienia ochrony inwestycyjnej w ramach prawa Unii Europejskiej bankowalność projektów zależy w coraz większym stopniu od stabilności krajowego prawa administracyjnego oraz precyzyjnej alokacji ryzyk w umowach. Wyłania się model funkcjonalnego, opartego na zgodności regulacyjnej prawa prywatnego EEZ, który godzi integralność regulacyjną z mobilizacją kapitału dla transformacji energetycznej.
Bibliografia
Afriansyah A., Surtiwa S.S., Surveillance at Sea: Legal Aspects of Offshore Installation’s Utilization, “Journal of Indonesian Legal Studies” 2020, Vol. 5, no. 2, p. 423.
Balcerzak F., Renewable Energy Arbitration – Quo Vadis? Implications of the Spanish Saga for International Investment Law, Leiden–Boston 2023.
Beadnall S., Moore S., Offshore Construction: Law and Practice, 2nd ed., London: Informa Law from Routledge 2021, pp. 365-376.
Bungenberg M., Reinhold P., Investitionskontrollrecht, München 2023.
Charlotin D., Restrepo D., van Waeyenberge A., From Conflict to Coexistence? The Consolidation of the Pluralist Era for Intra-EU Investment Arbitration, “Journal of International Economic Law” 2025, p. 101 ff.
Crawford J., The Territorial Sea and Other Maritime Zones, [in:] Brownlie’s Principles of Public International Law, 9th ed., Oxford 2019, p. 242 ff.
Goodman C., Harnessing the Wind Down Under: Applying the UNCLOS Framework to the Regulation of Offshore Wind by Australia and New Zealand, “Ocean Development & International Law” 2023, p. 260 ff.
Hansen T.A., Wilson E.J. et al., Five Grand Challenges of Offshore Wind Financing in the United States, “Energy Research & Social Science” 2024, Vol. 107, Article 103329, p. 1.
Huck W., Goal 7, [in:] Sustainable Development Goals, ed. W. Huck, Baden-Baden 2022, p. 287-322.
Huck W., Goal 13, [in:] Sustainable Development Goals, ed. W. Huck, Baden-Baden 2022, p. 488-518.
Hug F., Do Just Energy Transition Partnerships Collide or Converge with Substantive Investment Law Standards? Case Studies from Indonesia and Vietnam, “Review of European, Comparative & International Environmental Law” 2026, Vol. 35, No. 1, pp. 115-141, doi: 10.1111/reel.70033
Lumma M., Zeugner A., Welchen Investitionsschutz wollen wir?, “Europäische Zeitschrift für Wirtschaftsrecht” 2025, pp. 724-730.
Meister M., Overkamp P., Floating Offshore – Windkraft unter deutscher Flagge?, “Zeitschrift für das gesamte Recht der Energiewirtschaft” 2021, p. 7 ff.
Proelss A. (ed.), United Nations Convention on the Law of the Sea. A Commentary, München–OxfordBaden-Baden 2017.
Ramming K., Die Qualifikation eines Gegenstandes als Schiff, “Recht der Transportwirtschaft” 2025, p. 2 ff.
Richter M., Offshore-Windenergie in Deutschland: Potenziale, Anforderungen und Hürden der Projektfinanzierung von Offshore-Windparks in der deutschen Nord- und Ostsee, Centre for Sustainability Management, Leuphana Universität Lüneburg 2009.
Schulz T., Gläsner M., Offshore-Windenergieanlagen in der AWZ. Anwendbarkeit des deutschen Sachenrechts, “Zeitschrift für das gesamte Recht der Energiewirtschaft” 2013, p. 163 ff.
Severance A., Sandgren M., Flagging the Floating Turbine Unit: Navigating Towards a Registerable, First-Ranking Security Interest in Floating Wind Turbines, SSRN-Preprint, 01.11.2014, https://ssrn.com/abstract=3694505 [access: 22.04.2026], p. 22 ff.
Theobald C., Kühling J., Germelmann C., Energierecht, 131. EL, München, September 2025.
Waverijn J., Navigating Legal Barriers to Mortgaging Energy Installations at Sea – the Case of the North Sea and the Netherlands, [in:] The Law of the Seabed: Access, Uses, and Protection of Seabed Resources, ed. C. Banet, Leiden–Boston 2020, p. 522 ff, https://research.rug.nl/files/113319840/_978900 4391550_The_Law_of_the_Seabed_Navigating_Legal_Barriers_to_Mortgaging_Energy_Installations_at_Sea_the_Case_of_the_North_Sea_and_the_Netherlands.pdf [access: 22.04.2026].
Banet C., Willems R., Scaling up Offshore Wind Energy in Europe, CERRE Report, 13.10.2023, https://ssrn.com/abstract=4603332 [access: 22.04.2026].
De Latte G., Can Offshore Wind Farms Be Mortgaged under Belgian Law?, European Land Registry Association (ELRA), 23.04.2010, https://www.elra.eu/can-offshore-wind-farms-be-mortgagedunder-belgian-law/ [access: 6.07.2026].
DLA Piper, Security when Financing Offshore Wind Projects in Norway, 28.03.2023, https://norway.dlapiper.com/en/news/security-when-financing-offshore-wind-projects-norway-0 [access: 22.04.2026].
European Commission, An EU Strategy to Harness the Potential of Offshore Renewable Energy for a Climate Neutral Future, COM(2020) 741 final.
European Parliament (EPRS), EU Strategy for Offshore Renewable Energy, 02/2022.
Fasmer B.T. (Norwegian Maritime Authority, NIS/NOR), Navigating Legal Waters: Registering Floating Wind Turbines in Norway, 2024, https://comitemaritime.org/wp-content/uploads/2024/09/Navigating-Legal-Waters-Registering-Floating-Wind-Turbines-in-Norway.pdf [access: 22.04.2026];
KfW, Förderprogramm Offshore-Windenergie, Förderdatenbank des Bundes, https://www.foerderdatenbank.de/FDB/Content/DE/Foerderprogramm/Bund/KfW/kfw-programm-offshore-windenergie.html [access: 22.04.2026].
KfW, Merkblatt KfW-Programm Offshore-Windenergie 273, Stand 07/2023, https://www.kfw.de/PDF/Download-Center/Förderprogramme-(Inlandsförderung)/PDF-Dokumente/6000001940_M_273_Windenergie.PDF [access: 22.04.2026].
Klimke R., Bertling J., Klagewelle im Sonnenuntergang? Welche Lehren sich aus Rockhopper vs. Italy ziehen lassen, “Verfassungsblog”, 14.11.2022, https://verfassungsblog.de/klagewelle-im-sonnenuntergang/ [access: 22.04.2026], doi: 10.17176/20221114-215714-0.
Simonsen Vogt Wiig, What Security Options are Available for Lenders to Offshore Wind Projects?, 01.12.2021, https://svw.no/en/insights/what-security-options-are-available-for-lenders-tooffshore-wind-projects-2021 [access: 22.04.2026].
Tietje C., Der Energiecharta-Vertrag im Kreuzfeuer der Kritik: Ist der Rücktritt vom EnergiechartaVertrag wirklich ein großer Wurf der Ampelkoalition?, “VerfBlog” 15.11.2022, https://verfassungs-blog.de/der-energiecharta-vertrag-im-kreuzfeuer-der-kritik/ [access: 22.04.2026], doi: 10. 17176/20221115-215637-0.
UK Ship Register, Eligibility, https://ukshipregister.co.uk/about-us/uk-ship-register-eligibility [access: 22.04.2026].
UNCTAD, International Investment Agreements Toolbox on Clean Energy. Digital Transformation and Public Health. Insights from Recent Group of 20 Treaties, 2025.
UNCTAD, International Investment Agreements Trends: The Increasing Dichotomy between New and Old Treaties, IIA Issues Notes, October 2024.
UNCTAD, World Investment Report 2023. Investing in Sustainable Energy for All, UNCTAD/WIR/2023, 05.07.2023.
Walters T., Ohlman J., Why Floating Offshore Wind Turbines Should Be Defined as ‘Ships’, “Sea Technology”, 10.03.2025, https://sea-technology.com/why-floating-offshore-wind-turbines-shouldbe-defined-as-ships [access: 6.07.2026].
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Winfried Huck
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
