The risk of prematurely issued invoice being classified as unreliable – the issue of tax and criminal fiscal liability
DOI:
https://doi.org/10.61823/dpia.2025.2.389Keywords:
tax penalty, empty invoice, criminal tax liability, defective invoiceAbstract
The purpose of this article is to identify the risk of an invoice issued before the deadlines specified in the Value Added Tax Act, i.e. 60 days before the supply of goods or services or receipt, before the supply of goods or services, of all or part of the payment, being recognised as an invoice that does not document actual economic events.
A dogmatic-legal method was used to conduct the study, consisting of the interpretation of relevant legal provisions. In addition, an analytical method was used, including an analysis of the literature on the subject, administrative court rulings and the interpretative activities of the Director of National Tax Information. As a result, the analysis focused primarily on judgments published in the Central Database of Administrative Court Judgments and individual interpretations published in the EUREKA Customs and Tax Information System.
As a result of the research, it was established that a linguistic interpretation based solely on the descriptive layer of the Value Added Tax Act leads to the conclusion that an invoice issued in the circumstances described above should be classified as an invoice that does not document actual economic events, which may lead to criminal tax liability for issuing an unreliable invoice. Nevertheless, the interpretation process should also take into account the systemic and functional interpretation, the combined result of which leads to the conclusion that if a given economic event takes place, such an invoice is only a defective invoice, which, however, documents an actual economic event.
The consequence of issuing such an invoice from a tax perspective is the risk that the seller will be obliged to pay the tax due, while the buyer will not be entitled to deduct it, as the tax authorities consider that such an invoice confirms activities that have not been performed. However, taking into account the interpretation of administrative courts, it should be recognised that such an invoice – in a situation where a given economic event occurs – should be recognised according to general principles and, at the same time, should enable the buyer to exercise their right to deduct by reducing the tax due by the amount of input tax.
References
Bartosiewicz A., Korekta faktur, o których mowa w art. 108 ustawy o podatku od towarów i usług, w świetle najnowszego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości, „Przegląd Podatkowy” 2021, nr 10.
Bartosiewicz A., VAT. Komentarz, wyd. XVIII. 108, Warszawa 2024.
Duda M., Obowiązek zapłaty kwoty bezpodstawnie określonej w fakturze jako VAT, „Studia Prawnicze” 2007, nr 29.
Dudek D., Przepis art. 108 ust. 1 VATU nie dotyczy faktur wystawionych wcześniej niż określono w przepisach i zarazem dokumentujących prawdziwe zdarzenia, „Monitor Podatkowy” 2024, nr 1.
Dudek D., Wystawienie przedwczesnej faktury nie rodzi obowiązku dokonania korekty ani zapłaty podatku, „Monitor Podatkowy” 2019, nr 6.
Duży J., Znaczenie regulacji art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług dla karnoprawnej oceny oszukańczych uszczupleń podatkowych, „Przegląd Sądowy” 2012, nr 1.
Gnych-Pietrzak W., Rola wykładni i jej wpływ na orzecznictwo na przykładzie ulgi meldunkowej, „Acta Iuris Stetinensis” 2022, nr 2.
Kaniecka K.W., Charakter prewencyjno-sankcyjny art. 108 ustawy o VAT oraz art. 203 dyrektywy 2006/112/WE Rady UE a konstrukcja tych przepisów, „Doradztwo Podatkowe Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych” 2019, nr 7.
Karaś K., Czy za wcześnie wystawiona faktura jest pustą fakturą?, „Doradztwo Podatkowe Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych” 2023, nr 8.
Korszun M., Sankcja w prawie podatkowym [w:] Sankcje administracyjne, M. Stahl, R. Lewicka, M. Lewicki (red.), Warszawa 2011.
Lasiński-Sulecki K., Decyzja wydana na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług jako dowód w postępowaniu podatkowym dotyczącym prawa do odliczenia, „Europejski Przegląd Sądowy” 2023, nr 5.
Matarewicz J., Ustawa o podatku od towarów i usług. Komentarz aktualizowany. art. 108, 2025.
Michalik T., VAT. Komentarz, Warszawa 2024.
Nita A., Prawna natura obowiązku zapłaty podatku na podstawie wystawionej faktury – pomiędzy odpowiedzialnością a sankcją podatkową w podatku od towarów i usług, „Kwartalnik Prawa Podatkowego” 2021, nr 4.
Radzikowski K., Podatek od towarów i usług - tzw. "pusta" faktura - obowiązek zapłaty podatku. Glosa do wyroku NSA z dnia 10 kwietnia 2013 r., I FSK 359/12, „Orzecznictwo Sądów Polskich” 2015, nr 7-8.
Słoma M., Wystawienie faktury potwierdzającej czynność, której nie dokonano, „Prokuratura i Prawo” 2012, nr 3.
Stahl M., Lewicka R., Lewicki M. (red.), Sankcje administracyjne, Warszawa 2011.
Staszak A., Przestępstwa fakturowe - wystawiania i posługiwanie się fakturami nierzetelnymi [w:] Bezpieczeństwo prawne państwa i podatnika a sprawiedliwy system podatkowy, J. Krukowski, M. Sitarz, A. Romanko (red.), Lublin 2020.
Staszak A., Rozdział IX. Metody dowodzenia obrotu fakturami wystawionymi w sposób nierzetelny [w:] Problematyka obrotu fakturami wystawionymi w sposób nierzetelny. Zagadnienia prawa karnego materialnego i procesowego, S. Kowalski, H. Paluszkiewicz, O. Włodkowski (red.).
Warnieło J., Karuzela VAT, „Monitor Podatkowy” 2024, nr 3.
Wesołowska A., Warunki formalne prawa do odliczenia podatku VAT. Glosa do wyroków TS z dnia 31 stycznia 2013 r., C-642/11 i C-643/11, 2013, LEX/el.
Zieliński M., Wykładnia prawa. Zasady – reguły – wskazówki, Warszawa 2017.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Wiktor Gnych-Pietrzak
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
