The Limits of artistic freedom
DOI:
https://doi.org/10.61823/dpia.2025.2.176Keywords:
freedom of art, collision of goods, insult to religious feelings, limits of artistic freedomAbstract
One of the most important manifestations of freedom is the freedom of art. In this sphere, attempts are made to absolutize the freedom of artistic creativity, without noticing any of its limitations. Can an artist really do everything? Does the subjective impression, feeling, view or opinion take precedence over the objective criteria for classifying an object as a work of art? Are there such criteria at all?
In fact, the question of the scope of artistic freedom is an issue artificially elevated to a real problem, the victims of which are supposedly great artists deprived of their freedom to create. True art defends itself and does not attack anything by itself. The essence of the act of creation is not to destroy, humiliate or depreciate. Beauty as the fruit of the artist's action is close to good - the Aristotelian goal of all striving, therefore it is far from any form of evil, including offense, contempt, and disrespect.
References
Arystoteles, Etyka nikomachejska, Warszawa 1982
Banaszak B., Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2012
Belting H., Obraz i kult. Historia obrazu przed epoką sztuki, Gdańsk 2010
Ciepły F., O kontratypie sztuki, Prokuratura i Prawo 2015, nr 10
Czarnek P., Konstytucyjne granice wolności twórczości artystycznej w kontekście prawa do ochrony uczuć religijnych, [w:] Odpowiedzialność karna artysty za obrazę uczuć religijnych, red. F. Ciepły, Warszawa 2014
de Mattei R. w wywiadzie: Kościół już nie walczy, Rzeczpospolita 2014, nr 243, dodatek Plus Minus, nr 42,
Derlatka M., Bóg nie potrzebuje ochrony, Rzeczpospolita 2012/153
Derlatka M., Granice w sztuce też istnieją, Rzeczpospolita 2011/197
Derlatka M., Sztuka a prawo karne, Jurysta 2016, nr 6,
Derlatka M., Zasadność kryminalizacji obrazy uczuć religijnych, Prokuratura i Prawo 2015, nr 10
Draguła A., Bluźnierstwo. Między grzechem a przestępstwem, Warszawa 2013
Gardocka T., Czy w polskim prawie karnym potrzebny jest kontratyp sztuki?, Palestra 2015, nr 1-2
Janyga W., Przestępstwo obrazy uczuć religijnych w polskim prawie karnym w świetle współczesnego pojmowania wolności sumienia i wyznania, Warszawa 2010
Krukowski J., Polskie prawo wyznaniowe, Warszawa 2008
Majewski J., Czy kontratyp sztuki istnieje?, [w:] Odpowiedzialność karna artysty za obrazę uczuć religijnych, red. F. Ciepły, Warszawa 2014
Marek A., Głos w dyskusji, [w:] Prawnokarne aspekty wolności, red. M. Mozgawa, Kraków 2006
Małecki M., Kontratyp sztuki de lege lata, [w:] Odpowiedzialność karna artysty za obrazę uczuć religijnych, red. F. Ciepły, Warszawa 2014
Nalewajko J. J., Kubiak R., Sztuka jako okoliczność wyłączająca bezprawność?, Palestra 2000, nr 9-10
Postanowienie Sądu Najwyższego z 5 marca 2015 r., III KK 274/14, http:// sn.pl/ orzecznictwo/ Biuletyn_SN/
Biuletyn_ SN_ 9_2015.pdf
Słownik języka polskiego PWN, R-Z, tom III, red. M. Szymczak, Warszawa 1998
Słownik współczesnego języka polskiego, tom 2, p-żyzny, Warszawa 1998
Uchwała Sądu Najwyższego z 29 października 2012 r., I KZP 12/12, OSNKW 2012, Nr 11, poz. 112
Warchałowski K., Prawo do wolności myśli, sumienia i religii w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, Lublin 2004
Warylewski J., Pasja czy obraza uczuć religijnych? Spór wokół art. 196 kodeksu karnego [w:] W kręgu teorii i praktyki prawa karnego. Księga poświęcona pamięci Profesora Andrzeja Wąska, red. L. Leszczyński, E. Skrętowicz, Z. Hołda, Lublin 2005
Wolter W., O kontratypach i braku społecznej szkodliwości, PiP 1963, z. 10
Wróbel W. [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz. Tom 2, red. A. Zoll, Warszawa 2006
Wróbel W., Zoll A., Polskie prawo karne. Część ogólna, Kraków 2012
Wyrok Sądu Najwyższego z 2 lutego 2011 r., II CSK 431/10, LEX nr 784917
Zoll A., „Pozaustawowe” okoliczności wyłączające odpowiedzialność karną w świetle konstytucyjnej zasady podziału władzy [w:] W kręgu teorii i praktyki prawa karnego. Księga poświęcona pamięci Profesora Andrzeja Wąska, red. L. Leszczyński, E. Skrętowicz, Z. Hołda, Lublin 2005
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Marek Derlatka
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
