The Right to silence of the detained person and the Miranda doctrine in Polish criminal procedure
DOI:
https://doi.org/10.61823/dpia.2025.2.336Keywords:
detained, remain silent, Miranda doctrineAbstract
Pursuant to Article 42(2) of the Constitution of the Republic of Poland, the right to defence is guaranteed to everyone against whom criminal proceedings are conducted, at every stage thereof. An essential component of the right to defence is also the remain silent, which is granted to everyone from the first procedural act where suspicion of committing a crime arises. However, it turns out that these rules are not clearly articulated in Polish criminal procedure. There is no explicitly formulated obligation to provide information on the right to remain silent, especially for individuals detained without formal charges. This, therefore, raises doubts that require consideration of possible directions of changes towards respecting the right to not have an obligation to self-incriminate.
References
Literatura:
I. Jankowksa-Prochot, Miranda Warning czyli „Masz prawo zachować milczenie…” w irlandzkim i polskim prawie karnym, Probacja, 2019 nr 2.
M. Błoński, Znaczenie zeznań funkcjonariusza policji opartych na czynności tzw. rozpytania, Prokuratura i Prawo 9, 2017.
M. Gabriel-Węgłowski, Rozpytanie osoby przed przesłuchaniem a swoboda wypowiedzi, LEX/el., 2022.
P. Kardas, Gwarancje prawa do obrony oraz dostęp do obrońcy na wstępnym etapie postępowania karnego – kilka uwag w świetle doktryny Salduz, doktryny Miranda oraz dyrektywy w sprawie dostępu do adwokata, Europejski Przegląd Sądowy, 2019 styczeń.
M. Klejnowska, Oskarżony jako osobowe źródło informacji o przestępstwie, Kraków 2004.
C. Z. Kłak, „Osoba podejrzana” oraz „Potencjalnie podejrzana” w polskim procesie karnym a zasada nemo se ipsum accusare tenetur, Ius Novum, 2012 nr 4.
R. Kmiecik, Dowód ścisły w procesie karnym, Lublin 1983.
R. Kmiecik, Prawo dowodowe. Zarys wykładu, Warszawa 2008.
D. Strzelecki, Dopuszczalność przeprowadzenia i wykorzystania w postępowaniu karnym dowodu na okoliczność informacji uzyskanych od osoby rozpytywanej albo wypytywanej, Prokuratura i Prawo 2018 nr 7-8.
A. Wąsek, O kilku aspektach reguły "nemo se ipsum accusare tenetur" de lego ferenda i de lego lata, w: J. Skupiński (red.), Standardy prawa człowieka a polskie prawo karne, Warszawa 1995.
Akty prawne:
Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych z 16.12.1966r. z Nowego Jorku, ratyfikowany przez Polską Rzeczpospolitą Ludową 3.03.1977r. (Dz. U. 1977, nr 38, poz. 167).
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/343 z dnia 9 marca 2016r. w sprawie wzmocnienia niektórych aspektów domniemania niewinności i prawa do obecności na rozprawie w postępowaniu karnym (Dz.U.UE.L.2016.65.1).
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/48/UE z dnia 22 października 2013r. w sprawie prawa dostępu do adwokata w postępowaniu karnym i w postępowaniu dotyczącym europejskiego nakazu aresztowania w sprawie prawa do poinformowania osoby trzeciej o pozbawieniu wolności i prawa do porozumiewania się z osobami trzecimi i organami konsularnymi w czasie pozbawienia wolności (Dz. Urz. UE L 294).
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. 1997, nr 89, poz. 555 z późn. zm.).
Orzecznictwo:
wyrok Sądu Najwyższego USA z dnia 13 czerwca 1966r., nr 759, Miranda v. Arizona 384 U.S. 436 (1966)
uchwała SN z 9.11.2021r., sygn. I KZP 5/21, LEX: 3253397.
uchwała SN z 20.09.2007r., sygn. I KZP 26/07, LEX: 298949.
wyrok SN z 9.03.2023r., sygn. I KK 505/22, LEX: 3571647.
wyrok SN z 21.03.2013r., sygn. III KK 268/12, LEX: 1311768.
wyroku SN z 9.02.2004r., sygn. V KK 194/03, LEX: 102907.
wyrok SN z 18.02.2003r., sygn. WA 3/03, LEX: 184211.
wyrok SN z 15.07.1979r., sygn. V KRN 102/79, LEX: 20907.
postanowienie SN z 10.12.2020r., sygn. I KK 58/19, LEX: 3159995.
postanowienie SN z 4.05.2016r., sygn. III KK 334/15, LEX: 2044481.
postanowienie SN z 22.02.2007r., sygn. V KK 183/06, LEX: 274709.
postanowienie SN z 28.02.2002r., sygn. IV KKN 13/02, LEX: 53058;
wyrok SA we Wrocławiu z 30.09.2021r., sygn.. II AKa 136/21, LEX: 3304863.
wyrok SA w Łodzi z 18.06.2015r., sygn.. II AKa 84/15, LEX: 2050486.
wyrok SA w Poznaniu z 17.06.2014r., sygn. II AKa 107/14, LEX: 1493869.
wyrok SA w Szczecinie z 4.07.2013r., sygn. II AKa 114/13, LEX: 1350423.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Mateusz Tomczyk
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
