REALIZACJA PRAWA DO ZWIĄZKÓW PARTNERSKICH OSÓB TEJ SAMEJ PŁCI W ŚWIETLE ORZECZNICTWA EUROPEJSKIEGO TRYBUNAŁU PRAW CZŁOWIEKA (Dyskurs Prawniczy i Administracyjny, 2026)
Artykuł analizuje ewolucję orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPCz) w sprawie prawnego uznawania związków partnerskich osób tej samej płci, ze szczególnym uwzględnieniem jego wpływu na polski porządek prawny. Zaczynając od historycznej zmiany w podejściu Trybunału, od braku obowiązku uznania prawnego (sprawa Schalk i Kopf przeciwko Austrii) do uznania, że brak jakiejkolwiek ochrony prawnej narusza Konwencję (sprawa Oliari i inni przeciwko Włochom), tekst przedstawia, jak ta ewolucja wpłynęła na Polskę. Omówione są kluczowe wyroki ETPCz przeciwko Polsce (Przybyszewska i inni, Formela i inni, Szypuła i inni), które potwierdziły, że polskie prawo, nie oferując żadnej formy prawnego uznania, narusza prawa do życia prywatnego i rodzinnego. Wyroki te jasno wskazują na systemowy charakter problemu oraz na pozytywny obowiązek Polski do wprowadzenia odpowiednich regulacji. W podsumowaniu podkreślono, że orzecznictwo Trybunału działa jak „żyjący dokument”, który dostosowuje się do zmieniających się realiów społecznych, a brak działań legislacyjnych w Polsce jest niezgodny z europejskimi standardami i może prowadzić do dalszych konsekwencji.
Keywords: Europejski Trybunał Praw Człowieka; związki jednopłciowe; prawo do życia rodzinnego; prawo do prywatności