(untitled) (Dyskurs Prawniczy i Administracyjny, 2026)
Można powiedzieć, że dawanie życia na świat to prawdziwa magia. Niemniej jednak, dla znacznej liczby matek pozostaje to jedynie marzeniem, ponieważ globalne statystyki szacują globalny współczynnik umieralności matek (MMR) na 223 zgony na 100 000 żywych urodzeń. Jest to wynik znacznie poniżej celu zrównoważonego rozwoju, który zakłada 70 zgonów na 100 000 żywych urodzeń do 2030 r. W Kenii MMR nadal jest poniżej celu zrównoważonego rozwoju, ponieważ wynosi 362 zgony na 100 000 żywych urodzeń. Uznając międzynarodowy i konstytucyjny mandat Kenii do realizacji prawa do najwyższego możliwego poziomu opieki zdrowotnej, w 2013 r. Kenia zainicjowała bezpłatny program opieki macierzyńskiej Linda Mama. Program, realizowany w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia i Ubezpieczeń (NHIF), zapewniał każdej kobiecie w ciąży ubezpieczenie przez okres dwunastu miesięcy od potwierdzenia ciąży oraz prawo do opieki prenatalnej, porodu z udziałem wykwalifikowanego personelu oraz opieki poporodowej. Celem programu było przyniesienie korzyści osobom w trudnej sytuacji i zmniejszenie nierówności w dostępie do opieki prenatalnej i poporodowej, co ostatecznie doprowadziło do obniżenia wskaźnika MMR w Kenii. Pomimo licznych wyzwań związanych z wdrażaniem, liczba porodów z udziałem wykwalifikowanego personelu stale rośnie, a obecne publiczne placówki zdrowia obsługują ponad milion porodów, co przekłada się na 78,3% wzrost dostępności opieki prenatalnej i poporodowej. Los programu wisi jednak na włosku ze względu na zbliżające się wdrożenie nowego Funduszu Ubezpieczeń Zdrowotnych Społecznych (SHIF). Inicjatywa ta, będąca częścią rządowej Agendy Ekonomicznej Oddolnego, ma na celu ukierunkowanie składek gospodarstw domowych, a nie składek pracowników etatowych na NHIF. W związku z tym programy i programy realizowane obecnie w ramach NHIF, w tym Program Linda Mama, zostały zakończone. Pomimo zapewnień, że kobiety w ciąży będą dobrze zaopiekowane w ramach SHIF, nagłe wstrzymanie finansowania programu przed jego uruchomieniem stanowi poważne zagrożenie dla życia matki i dziecka, które mogą nie mieć dostępu do opieki przedporodowej i poporodowej z powodu ograniczeń finansowych. Niniejszy artykuł analizuje zatem zagrożenie dla prawa kobiet do dostępu do opieki przedporodowej i poporodowej w związku z nagłym wstrzymaniem finansowania programu Linda Mama. Autorzy artykułu argumentują, że wstrzymanie finansowania programu jest działaniem regresywnym wobec międzynarodowych i konstytucyjnych zobowiązań państwa do wypełniania i promowania nie tylko prawa kobiet do dostępu do opieki zdrowotnej w zakresie zdrowia reprodukcyjnego, ale także prawa do życia i zobowiązań dotyczących równości płci. Ponadto, w dokumencie argumentuje się, że przejście na SHIF, choć w celu zwiększenia podstawy składki na publiczny system ubezpieczeń zdrowotnych, opiera się na wykorzystaniu Instrumentu Badania Dochodów (MTI), który nie uwzględnia realiów finansowych kobiet w Kenii, zwłaszcza tych z wrażliwych i zmarginalizowanych społeczności, których dostęp do opieki przedporodowej i poporodowej może być utrudniony z powodu niewystarczających funduszy. Ponadto, w dokumencie proponuje się, aby zamiast nagłego wstrzymania finansowania programu, państwo znalazło mechanizmy usprawniające dostęp do niego w ramach nowego programu SHIF, aby zapewnić, że Kenia nie zrezygnuje ze swojego zobowiązania do osiągnięcia Celów Zrównoważonego Rozwoju, jakim jest globalny wskaźnik MMR.